Na czym polegają różnice pomiędzy tkaninami - część 1 - przędza


 

Wybierając tkaninę, z której planujemy uszyć nasze ubranie powinniśmy zastanowić się czego właściwie oczekujemy od naszego ubioru. Tkaniny są jak farby - każda wygląda inaczej i ma inne właściwości. Mogą być grubsze, cieńsze, mocniejsze, zimowe lub letnie. Różnice pomiędzy nimi będą przejawiały się głównie w tym do czego je zastosujemy oraz jak daną tkaninę się użytkuje i czy jest ona oddychająca czy nie. Elementów różniących poszczególne tkaniny jest tak wiele że w poniższym wątku opiszemy jedynie fragment związany z podstawowymi cechami tkanin.

Zacznijmy więc od tego z czego wykonuje się tkaniny bo właśnie to ich budulec jest jednym z elementów, które mają kluczowy ma wpływ na późniejsze właściwości. A podstawą każdej tkaniny jest przędza, z której tkania jest wykonana.

Czym więc jest przędza? Mówiąc ogólnie przędza to nitka, utworzona z włókien połączonych ze sobą poprzez proces skrętu, owinięcia lub sklejenia ze sobą.

Przędzę do wykonania tkanin wytwarza się z surowców pozyskiwanych naturalnie. Podstawowymi (najbardziej popularnymi) surowcami do wytworzenia przędzy są wełna, bawełna, jedwab i len. Oczywiście każdy z tych materiałów występuje w wielu różnych odmianach i w zależności od pochodzenia, sposobu wytworzenia czy wykończenia  uzyskujemy różne przędze.

Omawiając elementy, mające wpływ na walory i jakość przędzy należy wymienić takie elementy jak surowiec, sposób wytworzenia, grubość czy wielkość.

Surowiec, a więc materiał, z którego przędza jest wykonana, pozyskiwany jest z roślin lub runa zwierzęcego. Sposób pozyskania determinuje późniejsze właściwości i nazewnictwo. Surowcami pozyskiwanymi z runa zwierzęcego jest wełna i bawełna, które pozyskuje się z runa owiec, wielbłądów czy lam, ale może ona też być wytwarzana z sierści takich zwierząt jak norki czy kozy. Len natomiast pozyskuje się z roślin o tej samej nazwie. Wyjątkiem jest tutaj jedwab, który pozyskiwany jest włóknem pochodzenia zwierzęcego natomiast jest on pozyskiwany z kokonu jedwabników.

Sposób wytworzenia przędzy – tutaj elementem rozróżniającym rodzaje przędzy jest sposób obrobienia runa zwierząt z których jest Ina wykonana. Przędzę czesankową uzyskuje się poprzez czesanie włókien szczotkami. Czesanie jest procesem wykonywanym przez przędzeniem. Po uczesaniu są ułożone równolegle do siebie aby usnąć krótkie włókna. Uzyskana przędza jest regularna i gładka a składa się z długich włókien (włókno przypomina sznur).

Natomiast aby wytworzyć przędzę zgrzebną producenci mieszają i rozluźniają splątaną masę włókien. Jest to proces prostszy od wykonywania wełny czesankowej gdyż nie zawiera drugiego kroku jakim jest czesania (wełna czesankowa w pierwszej fazie poddawana jest zgrzebleniu). Wytwarza się w ten sposób przędzę z tkanin włochatych, a ze względu na nieużywanie grzebieni  krótkie włókna pozostają i skręcają się je wraz z długimi. Przędza taka jest bardziej kosmata a krótsze nitki mogą z niej wystawać.

Grubość przędzy wynika z jej masy przy określonej długości. Im wyższy numer tym przędza jest cieńsza - oznacza to większą ilość włókien na ten sam przyjęty odcinek pomiarowy. Przędze cieńsze charakteryzują się większą elastycznością i połyskiem.

Wielkość przędzy jest parametrem określanym jako liczba i kierunek jej skrętów (S lub Z). Parametry te wynikają ze sposobu wykonania przędzy w procesie przędzenia. Parametry te określa się głównie w odniesieniu do wełny i bawełny.

Pozostałe cechy takie jak: wytrzymałość, stopień nierównomierności czy sprężystość są również cechami nadawanymi już w procesie produkcji.