Na czym polegają różnice pomiędzy tkaninami - część 2 - splot


W pierwszej części artykułu dotyczącego różnic pomiędzy tkaniami omawialiśmy różnice występujące w przędzach z których tkaniny są wytwarzane. W drugiej części zajmiemy się etapem produkcji co najmniej tak samo ważnym, jeśli nie ważniejszym a mianowicie – splotem.

Czym jest splot, jakie są jego rodzaje i jakie ma on znaczenie w jakoś i sposobie użytkowania tkaniny?

Zapewne każdy z nas intuicyjnie czuje co oznacza splot – jest to po prostu przeplatanie się układów nitek przędzy, z których wykonana jest tkanina. W zależności od rodzaju tego przeplatania uzyskujemy różne gramatury tkaniny, różny wygląd i właściwości (podatność na gniecenie, przewiewność). W języku fachowym takie przeplatanie się tworzą nici dzielone na osnowę i wątek.

Osnowa to pasma nitek przędzy zaczepione na poziomych belkach – są to pasma wyznaczające niejako długość wytwarzanej tkaniny. Natomiast wątek to pasma nitek przędzy prostopadłe do osnowy. Nitki tworzące wątek wprowadza się pomiędzy nitki osnowy a następnie dociska w zależności od wzoru tkaniny.

Wiedząc już na czym ogólnie polega tworzenie splotu tkaniny warto wspomnieć jeszcze, że rozróżniamy kilka podstawowych splotów tkackich.

Główny – bardziej techniczny - podział splotów można ograniczyć do dwóch rodzajów. Splot z przewagą pokryć osnowowych nazywa się osnowowym, a splot z przewagą pokryć wątkowych – wątkowym. Są też sploty, w których jest równowaga pokryć wątkowych i osnowowych – takie sploty nazywa się dwustronnymi.

Chcąc pokazać podział splotów z uwagi na sposób tkania i właściwości użytkowe powinno się wskazać na następujące rodzaje:

-          splot płócienny – splot dwustronny, w którym występuje równowaga pokryć osnowowych i wątkowych. Wygląd tkaniny przy takim splocie jest po obu stronach identyczny. Rozróżniamy kilka rodzajów splotów tej kategorii a mianowicie: sploty rypsowe (poprzeczny, podłużny, skośny), sploty panamowe (regularny, nieregularny);

-          splot atłasowy – tego typu splot może występować w dwóch rodzajach, jako osnowowy zwany atłasem lub wątkowy zwany satyną

-          sploty skośne – rodzaje splotu skośnego zasadniczego (jodełka, wielorządkowy, wzmocniony, krzyżykowy);

-          splot popelinowy – wykonany jest w ten sposób, że snucie odbywa się jak na szachownicy, czyli nici przędzy wątku są pojedyńczo przeplatane pod i nad osnową. Jest on najbardziej trwały a biorąc pod uwagę właściwości użytkowe najbardziej jedwabisty i odporny na kurczenie.

-          splot oxfordowy - polega na przeplataniu wątku pod lub nad kilkoma nitkami osnowy. Jest to jeden z bardziej klasycznych rodzajów splotów. Najczęściej występujące odmiany tego splotu to od dwóch do czterech nitek.

 

Wskazując na powyższe rodzaje splotów warto wspomnieć, że opisane powyżej typy splotów można łączyć w różne kombinacje przez co istnieje możliwość uzyskania różnorodnych wzorów z żakardowymi włącznie. Wynika to z tego, że to rodzaj splotu determinuje nam ostateczną fakturę tkaniny, jej grubość i to czy tkanina jest jedno czy dwustronna.